AB Yeşil Mutabakatı, Avrupa’nın ve dünyanın karşı karşıya olduğu iklim değişikliği ve çevresel bozulmanın varoluşsal bir tehdit olduğu gerçeğinden yola çıkıyor. Bu zorlukları aşmak için Avrupa’nın bir büyüme stratejisine ihtiyacı var: Birliği modern, kaynak verimli ve rekabetçi bir ekonomi haline dönüştüren ve sera gazı emisyonlarının net olmadığı bir yapıya. 2050’ye kadar ekonomik büyümenin kaynak kullanımından ayrılması ve hiçbir kişi ve hiçbir yerin geride bırakılmaması hedefleniyor.

Mutabakat, Avrupa Birliği’ni, ekonomik büyümenin kaynak kullanımından ayrıldığı bir rekabetçi ekonomi haline dönüştürmeyi amaçlayan yeni bir büyüme stratejisidir. Kaynakların verimli kullanımını artırarak temiz, döngüsel bir ekonomiye geçişi hızlandırmayı, biyoçeşitliliği yeniden sağlamayı ve kirliliği azaltmayı hedefleyen bir dizi eylem planı sunuyor. Ayrıca gerekli yatırımları ve mevcut finansman araçlarını açıklıyor ve adil ve kapsayıcı bir geçişin nasıl sağlanacağını açıklıyor.

Stratejinin ana hedefleri şunlardır:

– Şirketlere temiz ürünler ve teknolojiler kullanarak geçişi yönlendirmelerinde yardımcı olmak.

– İnsan yaşamını, hayvanları ve bitkileri korumak için kirliliği azaltmak.

– 2050’ye kadar iklim nötrü olmak.

– AB vatandaşlarını çevresel risklerden ve etkilerden korumak.

AB Yeşil Mutabakatı’nı etkin bir şekilde uygulamak için AB’nin tüm bölgeler ve sektörler için adil bir geçiş sistemi tasarlaması ve sağlaması gerekmektedir.

Tahminlere göre, 2030’a kadar AB Yeşil Mutabakatı’nın, iklim ve enerji hedeflerini gerçekleştirmek için yılda 260 milyar €’ya ihtiyaç duyulacak. Bu hedeflere ulaşmak için AB Yeşil Mutabakatı, 2019-2021 arasında uygulanacak 50 eylemi içermektedir. Bu eylemler, iklim, enerji, döngüsel ekonomi, ulaşım, tarım, finansal hizmetler, biyoçeşitlilik ve atık yönetimi ile ilgili düzenlemeler veya direktifler şeklinde gerçekleşecektir. Ayrıca, mevcut uygulanabilir mevzuatların güncellenmesi için adımlar da atılacaktır.

Yeşil Mutabakat ve Türkiye

Eylem Planı, AB’nin politika önceliklerine uygun olarak belirlenen 81 eylemi hayata geçirme amacını taşımaktadır. Bu eylemler, (1) sınırda karbon düzenlemeleri, (2) yeşil ve döngüsel ekonomi, (3) yeşil finansman, (4) temiz, ekonomik ve güvenli enerji arzı, (5) sürdürülebilir tarım, (6) sürdürülebilir akıllı ulaşım, (7) iklim değişikliği ile mücadele, (8) diplomasi ve (9) bilgilendirme ve bilinçlendirme faaliyetleri başlıkları altında toplanmaktadır. Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda faaliyet gösteren bir Çalışma Grubu, bu hedeflere ulaşmayı ve eylemlerin güncel gelişmelere uyumunu sağlamak üzere çalışmalarını sürdürmektedir.

2021/15 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, Çalışma Grubu’na yardımcı olmak amacıyla ihtisas çalışma gruplarının oluşturulabileceğini düzenlemiştir. Bu çerçevede, AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması, Ulusal Karbon Fiyatlandırma, Ulusal Döngüsel Ekonomi Eylem Planı, Çelik, Alüminyum, Çimento, Tekstil ve Konfeksiyon, İnşaat Sektörleri, Yeşil Finansman, AB Projelerinin Finansmanı, Temiz Enerji, Sürdürülebilir Tarım, Sürdürülebilir Akıllı Hareketlilik, Teknolojik Dönüşüm/Gelişim, Sürdürülebilir Tüketim ve Üretim Eylem Planı, Sürdürülebilir Nihai Tüketim, Sıfır Kirlilik Eylemi, Adil Geçiş Politikaları ve Eğitim-Öğretimde Yeşil Dönüşüm ve Sürdürülebilir Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuat Uyumu olmak üzere 20 adet İhtisas Çalışma Grubu oluşturulmuştur.

Bu İhtisas Çalışma Grupları arasında, AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması, Sürdürülebilir Nihai Tüketim, Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü, İnşaat Sektörü ve Sürdürülebilir Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuat Uyumu Çalışma Grupları’nın koordinatörlüğü Bakanlık tarafından üstlenilmiştir. Diğer Çalışma Gruplarının koordinatörlüğü ise ilgili kurumlar tarafından yürütülmektedir. Bu kurumlarca yapılan çalışmalar, Çalışma Grubu sekretaryası görevini üstlenen Bakanlık tarafından raporlanmaktadır

AB Yeşil Mutabakatı’nın etkileri Türk ekonomisinin hemen hemen tüm ana sektörlerini kapsayacaktır. Enerji ve hizmetler, tüketici endüstriyel ürünler ve perakende, inşaat, ulaşım, finansal hizmetler ve turizm gibi sektörlerde önemli değişiklikler beklenmektedir.

Enerji ve hizmetler sektöründe, enerji şirketleri ve hizmet sağlayıcıları, net sıfır hedeflerine ulaşmak için büyük zorluklarla karşı karşıyadır. Enerji üretimindeki değişim, çoğu senaryoda yenilenebilir enerji kaynaklarının daha fazla kullanılmasını öngörmektedir. AB Yeşil Mutabakatı kapsamında belirlenen dekarbonizasyon stratejisi, Hellen Cumhuriyeti Enerji ve İklim Ulusal Planı’na dahil edilmiştir. Kömür kullanımının azaltılması ve net sıfıra geçiş, özellikle kömür madenciliği ve lignit enerji santrallerinin bulunduğu bölgelerde önemli sosyo-ekonomik etkilere yol açacaktır. Bu bölgeler için, AB Adil Geçiş Mekanizması, Ulusal Planlar ve diğer finansal destekler aracılığıyla düzenli bir geçiş ve uzun vadeli sürdürülebilir kalkınma sağlanması planlanmaktadır.

AB Yeşil Mutabakatı’nın, Türk ekonomisinin neredeyse tüm ana sektörlerinde etkisi olması bekleniyor. Göstergeler şu alanları içermektedir:

– Enerji ve hizmetler

– Tüketici endüstriyel ürünler ve perakende

– İnşaat

– Ulaşım

– Finansal hizmetler

– Turizm

Enerji ve Hizmetler Ön Planda

– Enerji ve hizmet şirketleri, şu anda net sıfır hedefleri etrafında kristalize olan dekarbonizasyon nedeniyle büyük zorluklarla karşı karşıya.

– Enerji üretim karışımındaki geçiş önemlidir, çoğu senaryo yenilenebilir enerji kaynaklarında devam eden büyümeyi öngörüyor.

– Dekarbonizasyon stratejisi (lignit enerji santrallerinin kapatılması), AB Yeşil Mutabakatı eylem planının bir parçasıdır ve Hellen Cumhuriyeti Enerji ve iklim ulusal planına dahil edilmiştir.

– Net sıfıra geçiş ve kömürden çıkış, yerel topluluklar için önemli sosyo-ekonomik etkilere sahiptir, burada lignit üniteleri veya kömür madenleri faaliyet göstermektedir. İlgili bölgeler, düzgün bir geçiş ve uzun vadeli sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak için AB Adil Geçiş Mekanizması, Ulusal Planlar ve diğer finansman kaynakları aracılığıyla desteklenecektir.

Ülke ihracatının pazar payını korumak ve ihracatçıların satışla ilgili sorunlar yaşamaması, uzun vadede pazar payı kaybını önlemek için şirketlerin yeni süreçlere uyum sağlaması kritik bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, AB Yeşil Mutabakatı gibi uluslararası çevre politikalarının da dikkate alınması gerekmektedir.

AB Yeşil Mutabakatı, çevresel sürdürülebilirlik ve karbon emisyonlarının azaltılması gibi hedeflerle ilgili kapsamlı bir eylem planını içermektedir. İhracatçılar, bu tarz politika değişikliklerinin, özellikle AB pazarına yönelik ihracatlarında, ürünlerinin çevresel etkileri ve sürdürülebilirlik standartları konusunda daha fazla baskıya neden olabileceğini göz önünde bulundurmalıdır.

Bu nedenle, ihracatçılar, yeşil üretim yöntemlerine ve sürdürülebilir tedarik zinciri uygulamalarına yatırım yaparak AB Yeşil Mutabakatı’nın getirdiği gereksinimlere uyum sağlamalıdır. Ayrıca, çevresel etkiyi azaltmaya yönelik ürün ve hizmetler geliştirmek ve pazarlamak, ihracatçıların rekabet gücünü artırabilir ve AB pazarındaki varlıklarını sürdürmelerine yardımcı olabilir.

İhracatçılar hem çevresel sürdürülebilirliğe katkıda bulunarak hem de uluslararası pazardaki rekabet avantajlarını koruyarak AB Yeşil Mutabakatı’nın getirdiği değişikliklere uyum sağlayabilirler. Bu, hem şirketlerin uzun vadeli başarısını hem de ülke ihracatının rekabetçiliğini artırabilir.

Yeşil Mutabakat’ın etkili bir şekilde uygulanması, çevresel sürdürülebilirlik ve karbon emisyonlarının azaltılması gibi hedeflerle ilgili muhasebe alanının kritik bir rol oynadığını kabul etmek önemlidir. Bu nedenle, şirketlerin bu hedeflere ulaşmak için muhasebe sistemlerini güncellemesi ve çevresel etkileri hesaplamak için gerekli altyapıyı oluşturması gerekmektedir.

Muhasebenin, Yeşil Mutabakat çerçevesinde yapılan yatırımların ve faaliyetlerin etkisini değerlendirmek için güçlü bir araç olduğunu unutmamak önemlidir. Çevresel muhasebe ve maliyet muhasebesi gibi araçlar, şirketlerin yeşil projelerin getirdiği maliyetleri ve faydaları doğru bir şekilde hesaplamalarına yardımcı olabilir. Bu da şirketlerin yeşil projelere yönelik yatırım kararlarını daha bilinçli bir şekilde almasını sağlar.

Ayrıca, şeffaf ve hesap verebilir finansal raporlar, Yeşil Mutabakat hedeflerinin izlenmesini ve şirketlerin çevresel performanslarını değerlendirmesini kolaylaştırır. Bu raporlar, yatırımcılar, paydaşlar ve kamuoyuna şirketlerin çevresel taahhütlerini ve sürdürülebilirlik performanslarını gösterirken, aynı zamanda şirket içindeki paydaşları da bilgilendirir.

Muhasebenin doğru bir şekilde kullanılması, Yeşil Mutabakat’ın hedeflerine ulaşmada şirketlere yol gösterirken, aynı zamanda şirketlerin sürdürülebilirlik raporlaması konusunda güvenilirlik sağlamalarına yardımcı olur. Bu da şirketlerin Yeşil Mutabakat’a uyum sağlaması ve çevresel sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşması için kritik öneme sahiptir.

IQ Denetim olarak, Yeşil Mutabakat’ın önemini anlıyor ve şirketlerin bu hedeflere ulaşmasına yardımcı olmak için bir yol haritası sunuyoruz. Şirketler için çevresel etkilerin hesaplanması, KGK’nın yayınladığı sürdürülebilirlik mevzuatına ve uluslararası standartları kapsayan Yeşil Mutabakat hedeflerinin izlenmesi için özel raporlar hazırlayarak, şirketlerin Yeşil Mutabakat’ın gerekliliklerine uyum sağlamasına ve çevresel performanslarını değerlendirmelerine yardımcı oluyoruz. Bu sayede, şirketler Yeşil Mutabakat’ın getirdiği değişikliklere uyum sağlayabilir ve çevresel sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmak için gerekli adımları atabilirler.

Yeşil Dönüşüm Kapsamında Firmalara Hangi Teşvikler Veriliyor?

Küresel iklim değişikliği ile mücadelede yeşil dönüşüm, Türkiye’de sanayi sektörü için stratejik bir öncelik haline gelmiştir. Bu kapsamda, firmaların karbon ayak izini azaltarak çevre dostu üretim süreçlerine geçişini desteklemek amacıyla çeşitli devlet teşvikleri devreye alınmıştır. Bu teşvikler, enerji verimliliği projeleri, yenilenebilir enerji yatırımları, düşük karbonlu teknolojilerin benimsenmesi ve çevresel etkiyi minimize eden üretim yöntemlerine yönelmeyi teşvik etmektedir. Firmalar bu sayede hem doğaya daha az zarar verirken, aynı zamanda uluslararası piyasalarda rekabet gücünü artırma fırsatı yakalayabilmektedir. Yeşil dönüşümün bir parçası olarak verilen teşvikler, sanayinin geleceğini şekillendirmede kritik bir rol oynuyor.

Yeşil Dönüşümün Tanımı ve Amacı

Yeşil dönüşüm, çevreye duyarlı bir ekonomik ve endüstriyel dönüşümü ifade eder. Bu dönüşüm, kaynakların verimli kullanılması, atıkların minimize edilmesi ve yenilenebilir enerji kaynaklarının entegrasyonu gibi çevresel kriterlerin işletmeler tarafından benimsenmesini hedefler. Türkiye, bu süreçte firmaları teşvik ederek, yeşil ekonomiye geçişte önemli bir rol üstleniyor. Yeşil Dönüşüm Destek Programı, firmaların düşük karbonlu üretime geçişine destek olarak, döngüsel ekonomi ve sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sağlamayı amaçlar.

Yeşil Dönüşüm Destek Programı Nedir?

Türkiye’deki imalat sanayisinde faaliyet gösteren firmalara sunulan Yeşil Dönüşüm Destek Programı, çevresel sürdürülebilirliği ön planda tutan yatırımları teşvik eden bir devlet programıdır. Bu programla, işletmelerin çevre dostu teknolojiler kullanarak kaynak verimliliğini artırmaları ve karbon emisyonlarını azaltmaları hedeflenir. Aynı zamanda bu teşvikler, firmaların rekabet gücünü artırırken sürdürülebilir kalkınmaya da katkı sağlar.

Yol Haritası Raporu ve Proje Hedefleri Nasıl Belirlenir?

Her firmanın bu teşviklerden yararlanabilmesi için bir Yol Haritası Raporu hazırlaması gerekir. Bu rapor, firmanın mevcut durumunu analiz ederek, sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmak için izleyeceği stratejileri ve atacağı adımları içerir. Yol Haritası Raporu, aşağıdaki unsurları içermelidir:

• Firma tarafından belirlenen yeşil dönüşüm uygulamaları
• Projenin amacı ve kapsamı
• Mevcut sorunların tespiti ve çözüm önerileri
• Hedeflenen somut iyileştirmeler (örneğin enerji tüketimi, su kullanımı, sera gazı emisyonları)

Bu rapor, firma yetkilileri veya dışarıdan uzman danışmanlık firmaları tarafından hazırlanabilir ve Bakanlık tarafından belirlenen şablona uygun olmalıdır.

Yeşil Dönüşüm Proje Hedefleri

Firmanın belirlediği proje hedefleri, sürdürülebilir kalkınma ve çevre dostu üretim kriterlerine uygun olmalıdır. Bu hedefler genellikle enerji tüketiminin azaltılması, karbon ayak izinin küçültülmesi, su kullanımının minimize edilmesi gibi somut ve ölçülebilir iyileştirmeler içerir. Örneğin, bir firma enerji tüketimini %20 azaltmayı hedefleyebilir veya üretim sürecindeki atık miktarını %15 düşürmeyi planlayabilir. Bu hedefler, firmanın rekabet gücünü artırırken çevresel sürdürülebilirliğe katkıda bulunmasını sağlar.

Hangi Firmalar Yeşil Dönüşüm Teşviklerinden Yararlanabilir?

Yeşil dönüşüm teşviklerinden yalnızca imalat sanayisinde faaliyet gösteren ve Türkiye’de yerleşik sermaye şirketleri yararlanabilir. Bu firmalar, sürdürülebilir üretim için gerekli yatırımları yapmak amacıyla projelerini Yeşil Dönüşüm Destek Programı kapsamında sunabilirler.

Yeşil Dönüşüm Kapsamında Firmalara Sunulan Teşvikler Nelerdir?

Yeşil Dönüşüm Destek Programı kapsamında sunulan teşvikler, geniş bir yelpazeyi kapsar. Bu teşvikler, firmaların çevre dostu yatırımlar yapmasını kolaylaştırmak ve ekonomik büyümelerini sürdürülebilir kılmak amacıyla verilir. İşte bu kapsamda sağlanan bazı teşvikler:

• Makine ve Teçhizat Alımı Desteği: Firmaların çevre dostu üretime geçiş yapmaları için gerekli makine, teçhizat ve teknolojik ekipman alımlarına finansal destek sağlanır.
• Arazi ve Bina İnşaatı Harcamaları: Yeşil üretim için ihtiyaç duyulan arazi alımı ve bina inşaatı gibi harcamalar da teşvik kapsamında yer alır.
• Danışmanlık ve Belgelendirme Hizmetleri: Yeşil dönüşüm projeleri için alınan danışmanlık, etüt, belgelendirme ve doğrulama hizmetleri de teşvik edilen kalemler arasında yer alır.
• Yatırım Teşvik Belgesi: Desteklenen projeler için yatırım teşvik belgesi düzenlenir ve bu belge ile sağlanan devlet yardımlarından faydalanılır.

Bu teşvikler, firmaların yeşil dönüşüm süreçlerini hızlandırarak rekabet gücünü artırmalarına yardımcı olurken, aynı zamanda Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine de katkı sağlar.

Yol Haritası Raporu Hazırlama Süreci

Yeşil Dönüşüm Destek Programı kapsamında teşviklerden yararlanmak isteyen firmalar, projelerine dair bir yol haritası raporu hazırlamalıdır. Bu rapor, firmanın çevresel sürdürülebilirliğe ulaşma yolunda atacağı adımları detaylandırır. Yol haritası raporunda şu unsurlara yer verilmelidir:

• Mevcut Durum Analizi: Firma mevcut üretim süreçlerini, enerji tüketimi ve atık yönetimi gibi unsurları değerlendirir.
• Çözüm Önerileri: Mevcut sorunların çözümüne yönelik yenilikçi öneriler sunulur.
• Hedefler: Enerji tüketimini azaltma, su kullanımını optimize etme gibi somut hedefler belirlenir.
•  

Yeşil Dönüşüm Destek Programı Tebliği

2024 yılında yürürlüğe giren Yeşil Dönüşüm Destek Programı Tebliği, firmaların çevre dostu üretime geçiş yapmasını teşvik ederken, döngüsel ekonomi ve sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmayı amaçlar. Bu tebliğ, özellikle imalat sanayinde faaliyet gösteren firmalara yönelik olarak uygulanır ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlar.

Proje Süreci ve Başvuru Koşulları

Programa başvuran firmaların projeleri, Bakanlık tarafından detaylı bir şekilde incelenir ve değerlendirilen projeler arasından uygun bulunanlara teşvik verilir. Başvuruların tamamlanmasının ardından firmalar, projelerine dair yol haritası raporlarını en geç 40 iş günü içerisinde sisteme yüklemek zorundadır. Bu raporlar, firmanın yeşil dönüşüm sürecinde atacağı adımları belirler ve desteklerin verilmesinde önemli bir rol oynar.

Sıkça Sorulan Sorular

Yeşil dönüşüm teşvikleri hangi sektörleri kapsar?

Yeşil dönüşüm teşvikleri, sadece imalat sanayisinde faaliyet gösteren firmalara yöneliktir.

Yol haritası raporu nedir?

Yol haritası raporu, firmanın yeşil dönüşüm sürecindeki stratejik adımlarını belirten ve teşvik başvurusu için sunulan bir belgedir.

Teşvikler hangi harcamaları kapsar?

Teşvikler, makine-teçhizat alımı, arazi-bina inşaatı, danışmanlık ve belgelendirme hizmetlerini kapsar.

Başvuru için hangi adımlar izlenmelidir?

Başvuru süreci, firmanın yol haritası raporunu hazırlaması ve proje detaylarını bakanlık sistemine yüklemesi ile başlar.

Hangi firmalar teşvik alabilir?

Yalnızca Türkiye’de yerleşik sermaye şirketleri ve imalat sanayi firmaları teşvik alabilir.

Yatırım teşvik belgesi nasıl alınır?

Desteklenen projelere, TUYSGM tarafından otomatik olarak yatırım teşvik belgesi düzenlenir.

Türkiye’de yeşil dönüşüm süreci, firmalar için önemli fırsatlar sunuyor. Devlet tarafından sağlanan teşvikler, çevre dostu üretim süreçlerine geçiş yapmayı kolaylaştırıyor. Yeşil Dönüşüm Destek Programı, kaynak verimliliğini artırmak ve karbon emisyonlarını azaltmak isteyen firmalara büyük avantajlar sunarken, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada da kritik bir rol oynuyor. Firmalar, bu teşviklerle hem ekonomik kazanımlar elde edebilir hem de çevreye duyarlı üretim süreçlerini benimseyebilir.

IQ Denetim, bu süreçte sizlere rehberlik ederek teşviklerin alınmasında ve sürdürülebilirlik hedeflerinize ulaşmanızda yanınızda oluyor. Profesyonel danışmanlık hizmetlerimizle, yeşil dönüşüm sürecini en verimli şekilde yönetmenize yardımcı oluyor ve çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlayacak projelerinizde sizleri destekliyoruz.

Dış Bağlantılar:

• T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı

Sakarya Üniversitesi @sauutic Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bölümü, @vergimufder Vergi Müfettişleri Derneği @utraderorg iş birliğiyle düzenlenen “Yeşil Mutabakat ve Türkiye’nin Uyumu” etkinliği başarıyla tamamlanmıştır. 8 Mayıs tarihinde Hukuk Fakültesi Sabahattin Zaim Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen etkinlikte, IQ Denetim olarak K. B. Murat Hekim’in uluslararası ticaret açısından Türkiye’deki dijital dönüşüm, Yeşil Mutabakat ve Dijital Dönüşüme katkısı konusundaki konuşmasıyla üniversite öğrencilerine ve katılımcılara ufuk açıcı ve verimli bir panel gerçekleştirilmiştir.

AB Yeşil Mutabakatı, Avrupa’nın ve dünyanın karşı karşıya olduğu iklim değişikliği ve çevresel bozulmanın varoluşsal bir tehdit olduğu gerçeğinden yola çıkıyor. Bu zorlukları aşmak için Avrupa’nın bir büyüme stratejisine ihtiyacı var: Birliği modern, kaynak verimli ve rekabetçi bir ekonomi haline dönüştüren ve sera gazı emisyonlarının net olmadığı bir yapıya. 2050’ye kadar ekonomik büyümenin kaynak kullanımından ayrılması ve hiçbir kişi ve hiçbir yerin geride bırakılmaması hedefleniyor.

Mutabakat, Avrupa Birliği’ni, ekonomik büyümenin kaynak kullanımından ayrıldığı bir rekabetçi ekonomi haline dönüştürmeyi amaçlayan yeni bir büyüme stratejisidir. Kaynakların verimli kullanımını artırarak temiz, döngüsel bir ekonomiye geçişi hızlandırmayı, biyoçeşitliliği yeniden sağlamayı ve kirliliği azaltmayı hedefleyen bir dizi eylem planı sunuyor. Ayrıca gerekli yatırımları ve mevcut finansman araçlarını açıklıyor ve adil ve kapsayıcı bir geçişin nasıl sağlanacağını açıklıyor.

Stratejinin ana hedefleri şunlardır:

– Şirketlere temiz ürünler ve teknolojiler kullanarak geçişi yönlendirmelerinde yardımcı olmak.

– İnsan yaşamını, hayvanları ve bitkileri korumak için kirliliği azaltmak.

– 2050’ye kadar iklim nötrü olmak.

– AB vatandaşlarını çevresel risklerden ve etkilerden korumak.

AB Yeşil Mutabakatı’nı etkin bir şekilde uygulamak için AB’nin tüm bölgeler ve sektörler için adil bir geçiş sistemi tasarlaması ve sağlaması gerekmektedir.

Tahminlere göre, 2030’a kadar AB Yeşil Mutabakatı’nın, iklim ve enerji hedeflerini gerçekleştirmek için yılda 260 milyar €’ya ihtiyaç duyulacak. Bu hedeflere ulaşmak için AB Yeşil Mutabakatı, 2019-2021 arasında uygulanacak 50 eylemi içermektedir. Bu eylemler, iklim, enerji, döngüsel ekonomi, ulaşım, tarım, finansal hizmetler, biyoçeşitlilik ve atık yönetimi ile ilgili düzenlemeler veya direktifler şeklinde gerçekleşecektir. Ayrıca, mevcut uygulanabilir mevzuatların güncellenmesi için adımlar da atılacaktır.

Yeşil Mutabakat ve Türkiye

Eylem Planı, AB’nin politika önceliklerine uygun olarak belirlenen 81 eylemi hayata geçirme amacını taşımaktadır. Bu eylemler, (1) sınırda karbon düzenlemeleri, (2) yeşil ve döngüsel ekonomi, (3) yeşil finansman, (4) temiz, ekonomik ve güvenli enerji arzı, (5) sürdürülebilir tarım, (6) sürdürülebilir akıllı ulaşım, (7) iklim değişikliği ile mücadele, (8) diplomasi ve (9) bilgilendirme ve bilinçlendirme faaliyetleri başlıkları altında toplanmaktadır. Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda faaliyet gösteren bir Çalışma Grubu, bu hedeflere ulaşmayı ve eylemlerin güncel gelişmelere uyumunu sağlamak üzere çalışmalarını sürdürmektedir.

2021/15 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, Çalışma Grubu’na yardımcı olmak amacıyla ihtisas çalışma gruplarının oluşturulabileceğini düzenlemiştir. Bu çerçevede, AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması, Ulusal Karbon Fiyatlandırma, Ulusal Döngüsel Ekonomi Eylem Planı, Çelik, Alüminyum, Çimento, Tekstil ve Konfeksiyon, İnşaat Sektörleri, Yeşil Finansman, AB Projelerinin Finansmanı, Temiz Enerji, Sürdürülebilir Tarım, Sürdürülebilir Akıllı Hareketlilik, Teknolojik Dönüşüm/Gelişim, Sürdürülebilir Tüketim ve Üretim Eylem Planı, Sürdürülebilir Nihai Tüketim, Sıfır Kirlilik Eylemi, Adil Geçiş Politikaları ve Eğitim-Öğretimde Yeşil Dönüşüm ve Sürdürülebilir Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuat Uyumu olmak üzere 20 adet İhtisas Çalışma Grubu oluşturulmuştur.

Bu İhtisas Çalışma Grupları arasında, AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması, Sürdürülebilir Nihai Tüketim, Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü, İnşaat Sektörü ve Sürdürülebilir Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuat Uyumu Çalışma Grupları’nın koordinatörlüğü Bakanlık tarafından üstlenilmiştir. Diğer Çalışma Gruplarının koordinatörlüğü ise ilgili kurumlar tarafından yürütülmektedir. Bu kurumlarca yapılan çalışmalar, Çalışma Grubu sekretaryası görevini üstlenen Bakanlık tarafından raporlanmaktadır

AB Yeşil Mutabakatı’nın etkileri Türk ekonomisinin hemen hemen tüm ana sektörlerini kapsayacaktır. Enerji ve hizmetler, tüketici endüstriyel ürünler ve perakende, inşaat, ulaşım, finansal hizmetler ve turizm gibi sektörlerde önemli değişiklikler beklenmektedir.

Enerji ve hizmetler sektöründe, enerji şirketleri ve hizmet sağlayıcıları, net sıfır hedeflerine ulaşmak için büyük zorluklarla karşı karşıyadır. Enerji üretimindeki değişim, çoğu senaryoda yenilenebilir enerji kaynaklarının daha fazla kullanılmasını öngörmektedir. AB Yeşil Mutabakatı kapsamında belirlenen dekarbonizasyon stratejisi, Hellen Cumhuriyeti Enerji ve İklim Ulusal Planı’na dahil edilmiştir. Kömür kullanımının azaltılması ve net sıfıra geçiş, özellikle kömür madenciliği ve lignit enerji santrallerinin bulunduğu bölgelerde önemli sosyo-ekonomik etkilere yol açacaktır. Bu bölgeler için, AB Adil Geçiş Mekanizması, Ulusal Planlar ve diğer finansal destekler aracılığıyla düzenli bir geçiş ve uzun vadeli sürdürülebilir kalkınma sağlanması planlanmaktadır.

AB Yeşil Mutabakatı’nın, Türk ekonomisinin neredeyse tüm ana sektörlerinde etkisi olması bekleniyor. Göstergeler şu alanları içermektedir:

– Enerji ve hizmetler

– Tüketici endüstriyel ürünler ve perakende

– İnşaat

– Ulaşım

– Finansal hizmetler

– Turizm

Enerji ve Hizmetler Ön Planda

– Enerji ve hizmet şirketleri, şu anda net sıfır hedefleri etrafında kristalize olan dekarbonizasyon nedeniyle büyük zorluklarla karşı karşıya.

– Enerji üretim karışımındaki geçiş önemlidir, çoğu senaryo yenilenebilir enerji kaynaklarında devam eden büyümeyi öngörüyor.

– Dekarbonizasyon stratejisi (lignit enerji santrallerinin kapatılması), AB Yeşil Mutabakatı eylem planının bir parçasıdır ve Hellen Cumhuriyeti Enerji ve iklim ulusal planına dahil edilmiştir.

– Net sıfıra geçiş ve kömürden çıkış, yerel topluluklar için önemli sosyo-ekonomik etkilere sahiptir, burada lignit üniteleri veya kömür madenleri faaliyet göstermektedir. İlgili bölgeler, düzgün bir geçiş ve uzun vadeli sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak için AB Adil Geçiş Mekanizması, Ulusal Planlar ve diğer finansman kaynakları aracılığıyla desteklenecektir.

Ülke ihracatının pazar payını korumak ve ihracatçıların satışla ilgili sorunlar yaşamaması, uzun vadede pazar payı kaybını önlemek için şirketlerin yeni süreçlere uyum sağlaması kritik bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, AB Yeşil Mutabakatı gibi uluslararası çevre politikalarının da dikkate alınması gerekmektedir.

AB Yeşil Mutabakatı, çevresel sürdürülebilirlik ve karbon emisyonlarının azaltılması gibi hedeflerle ilgili kapsamlı bir eylem planını içermektedir. İhracatçılar, bu tarz politika değişikliklerinin, özellikle AB pazarına yönelik ihracatlarında, ürünlerinin çevresel etkileri ve sürdürülebilirlik standartları konusunda daha fazla baskıya neden olabileceğini göz önünde bulundurmalıdır.

Bu nedenle, ihracatçılar, yeşil üretim yöntemlerine ve sürdürülebilir tedarik zinciri uygulamalarına yatırım yaparak AB Yeşil Mutabakatı’nın getirdiği gereksinimlere uyum sağlamalıdır. Ayrıca, çevresel etkiyi azaltmaya yönelik ürün ve hizmetler geliştirmek ve pazarlamak, ihracatçıların rekabet gücünü artırabilir ve AB pazarındaki varlıklarını sürdürmelerine yardımcı olabilir.

İhracatçılar hem çevresel sürdürülebilirliğe katkıda bulunarak hem de uluslararası pazardaki rekabet avantajlarını koruyarak AB Yeşil Mutabakatı’nın getirdiği değişikliklere uyum sağlayabilirler. Bu, hem şirketlerin uzun vadeli başarısını hem de ülke ihracatının rekabetçiliğini artırabilir.

Yeşil Mutabakat’ın etkili bir şekilde uygulanması, çevresel sürdürülebilirlik ve karbon emisyonlarının azaltılması gibi hedeflerle ilgili muhasebe alanının kritik bir rol oynadığını kabul etmek önemlidir. Bu nedenle, şirketlerin bu hedeflere ulaşmak için muhasebe sistemlerini güncellemesi ve çevresel etkileri hesaplamak için gerekli altyapıyı oluşturması gerekmektedir.

Muhasebenin, Yeşil Mutabakat çerçevesinde yapılan yatırımların ve faaliyetlerin etkisini değerlendirmek için güçlü bir araç olduğunu unutmamak önemlidir. Çevresel muhasebe ve maliyet muhasebesi gibi araçlar, şirketlerin yeşil projelerin getirdiği maliyetleri ve faydaları doğru bir şekilde hesaplamalarına yardımcı olabilir. Bu da şirketlerin yeşil projelere yönelik yatırım kararlarını daha bilinçli bir şekilde almasını sağlar.

Ayrıca, şeffaf ve hesap verebilir finansal raporlar, Yeşil Mutabakat hedeflerinin izlenmesini ve şirketlerin çevresel performanslarını değerlendirmesini kolaylaştırır. Bu raporlar, yatırımcılar, paydaşlar ve kamuoyuna şirketlerin çevresel taahhütlerini ve sürdürülebilirlik performanslarını gösterirken, aynı zamanda şirket içindeki paydaşları da bilgilendirir.

Muhasebenin doğru bir şekilde kullanılması, Yeşil Mutabakat’ın hedeflerine ulaşmada şirketlere yol gösterirken, aynı zamanda şirketlerin sürdürülebilirlik raporlaması konusunda güvenilirlik sağlamalarına yardımcı olur. Bu da şirketlerin Yeşil Mutabakat’a uyum sağlaması ve çevresel sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşması için kritik öneme sahiptir.

IQ Denetim olarak, Yeşil Mutabakat’ın önemini anlıyor ve şirketlerin bu hedeflere ulaşmasına yardımcı olmak için bir yol haritası sunuyoruz. Şirketler için çevresel etkilerin hesaplanması, KGK’nın yayınladığı sürdürülebilirlik mevzuatına ve uluslararası standartları kapsayan Yeşil Mutabakat hedeflerinin izlenmesi için özel raporlar hazırlayarak, şirketlerin Yeşil Mutabakat’ın gerekliliklerine uyum sağlamasına ve çevresel performanslarını değerlendirmelerine yardımcı oluyoruz. Bu sayede, şirketler Yeşil Mutabakat’ın getirdiği değişikliklere uyum sağlayabilir ve çevresel sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmak için gerekli adımları atabilirler.